Συχνές Ερωτήσεις

Νομίζετε ότι γνωρίζετε τις θέσεις των αιρετών αντιπροσώπων; Το πολιτειακό σύστημα, όπως λειτουργεί σήμερα, ενθαρρύνει  τη δημαγωγία κατά την εκλογική περίοδο, όπου ο καθένας τάζει “λαγούς με πετραχήλια”, ενώ δεν υπάρχει ουσιαστικός έλεγχος κατά τη βουλευτική περίοδο. Κατά συνέπεια, κατά την προηγούμενη δεκαετία καμία κυβέρνηση δεν εφάρμοσε τις προεκλογικές της θέσεις.

Αντίθετα, με την κλήρωση των αντιπροσώπων είναι δυνατόν να γνωρίζει κανείς με σιγουριά τον γνώμωνα με τον οποίο θα ψηφίζουν οι αντιπρόσωποί του. Πρώτον, σύμφωνα με τα πιστεύω τους, και δεύτερον σύμφωνα με το συμφέρον τους.

Σχετικά με τα πιστεύω τους, σύμφωνα με δημοσκοπήσεις, οι Έλληνες πολίτες τοποθετούνται ιδεολογικά ως εξής:

Αριστεροί: 14%, Κεντρώοι: 64%, Δεξιοί: 21%

Εφόσον το δείγμα που θα μπεί στη βουλή θα είναι αντιπροσωπευτικό, τέτοια θα είναι και η ιδεολογική τοποθέτηση των αντιπροσώπων.

Ποιο όμως είναι το συμφέρον των κληρωτών αντιπροσώπων; Θα μπορούσε να πει κανείς ότι τους παρουσιάζεται μία μοναδική ευκαιρία να διαπλακούν και να χρηματιστούν. Αν το σκεφτείτε όμως λογικά, αυτό δεν ισχύει. Πρώτον γιατί είναι απείρως δυσκολότερο για έναν κληρωτό να μπλεχτεί στα πλοκάμια της διαπλοκής (βλ. σχετική συχνή ερώτηση). Κυρίως όμως γιατί το χρονικό διάστημα της θητείας του κληρωτού είναι μικρό: επομένως οι κληρωτοί έχουν ως κύριο συμφέρον να επεξεργαστούν τους νόμους όσο καλύτερα μπορούν, αφού θα είναι οι ίδιοι που θα αναγκαστούν να τους ακολουθήσουν όταν λήξει η θητεία τους.

Με άλλα λόγια, ενώ το συμφέρον του επαγγελματία πολιτικού είναι να ακολουθεί τις εντολές του κόμματος (και των χρηματοδοτών αυτού) για να μην χάσει τη θέση του στο κόμμα, το συμφέρον του κληρωτού είναι να εγκρίνει εκείνους τους νόμους που θα εξασφαλίσουν την ευημερία του στο κύριο επάγγελμά του. Επιπλέον, αφού η σύνθεση της βουλής με την κλήρωση θα περιλαμβάνει τα περισσότερα επαγγέλματα (βλέπε σχήμα με στοιχεία από το δεύτερο τρίμηνο του 2011), οι κληρωτοί θα αναγκαστούν να συμβιβαστούν σε λύσεις που θα αντανακλούν την βούληση του συνόλου της κοινωνίας.

Αντί για απάντηση, αρκεί να δει κανείς τη σύνθεση της Bουλής και τα αποτελέσματα του νομοθετικού της έργου σήμερα. Πιστεύει κανείς ότι μπορεί να είναι χειρότερη, ακόμα και διαλέγοντας τυχαία τους βουλευτές;

Με το υπάρχον σύστημα, η μόνη ικανότητα που διακρίνει τους βουλευτές σε σχέση με τους υπόλοιπους πολίτες, είναι η ικανότητά τους να ανελίσσονται στον κομματικό μηχανισμό, ώστε να μπορούν να μπουν στα ψηφοδέλτια του κόμματος. Αυτή η ικανότητα δεν συνεπάγεται βαθύτερη γνώση, ηθική ή αίσθηση του δικαίου. Αντίθετα, συνεπάγεται συναλλαγές με το κομματικό σύστημα και με οικονομικά συμφέροντα, ενώ συνοδεύεται και με αυξημένη ικανότητα δημαγωγίας.

Στην ΚΛΗΡΩΣΗ πιστεύουμε λοιπόν ότι η σύνθεση της Bουλής θα είναι πολύ καλύτερη με κληρωτούς αντιπρόσωπους, γιατί πιστεύουμε ότι η ηθική και η αίσθηση του δικαίου είναι εγγενείς σε κάθε πολίτη. Και οι πολίτες έχουν αποδείξει ότι είναι πολύ ικανότεροι από τους πολιτικούς στις δραστηριότητές τους. Μικροί επιχειρηματίες, δημόσιοι και ιδιωτικοί υπάλληλοι, άνεργοι, υποαπασχολούμενοι κ.α. τα καταφέρνουν παρόλες τις δυσκολίες που τους βάζουν οι πολιτικοί. Όλοι αυτοί έχουν την εμπειρία της λειτουργίας των νόμων στη ζωή. Και το κύριο συμφέρον τους θα είναι να επεξεργαστούν τους νόμους όσο καλύτερα μπορούν, αφού θα είναι οι ίδιοι που θα αναγκαστούν να τους ακολουθήσουν όταν λήξει η θητεία τους.

Με άλλα λόγια, ενώ το συμφέρον του επαγγελματία πολιτικού είναι να ακολουθεί τις εντολές του κόμματος (και των χρηματοδοτών αυτού) για να μην χάσει τη θέση του στο κόμμα, το συμφέρον του κληρωτού είναι να εγκρίνει εκείνους τους νόμους που θα εξασφαλίσουν την ευημερία του στο κύριο επάγγελμά του. Επιπλέον, αφού η σύνθεση της βουλής με την κλήρωση θα περιλαμβάνει τα περισσότερα επαγγέλματα , οι κληρωτοί θα αναγκαστούν να συμβιβαστούν σε λύσεις που θα αντανακλούν την βούληση του συνόλου της κοινωνίας.

 Το χρήμα και η εξουσία θα μπορούσαν να διαφθείρουν τον καθένα. Η κλήρωση το κάνει πολύ πιο δύσκολο, για τους πιο κάτω λόγους:

  • Οι κληρωτοί αντιπρόσωποι δεν έχουν συνδιαλλαγές ή υποχρεώσεις σε κομματικές, εταιρικές ή ξένες δυνάμεις, αφού δεν έχουν εκκολαφθεί σε κομματικές θερμοκοιτίδες, δεν ορίζονται από τον κομματικό αρχηγό ούτε χρειάζεται να ξοδέψουν μια περιουσία για να προβληθούν στους ψηφοφόρους.
  • Είναι δυσκολότερο να διαφθείρει κανείς πολλούς ανθρώπους μαζί, από το να εξαγοράσει μία κομματική ηγεσία και υπάρχουν πρόσφατα παραδείγματα πολυεθνικών εταιριών που εξαγόραζαν κυβερνήσεις .
  • Οι κληρωτοί αντιπρόσωποι δεν έχουν κάποια κομματική εξουσία να τους στηρίζει. Επομένως, ακόμα και αν κάποιος κληρωτός αντιπρόσωπος προσπαθήσει να διαφθείρει (π.χ. να διορίσει, να μπλοκάρει άνοιγμα λογαριασμών ημετέρων, ή να παρακάμψει το νόμο γενικότερα), αυτό είναι σαφώς δυσκολότερο όταν ο εντολοδόχος (α) δεν είναι μέλος του κόμματος, και (β) γνωρίζει ότι ο εντολέας βουλευτής δεν θα επανεκλεγεί.
  • Ακόμα και στην περίπτωση που ο βουλευτής διαφθαρεί, δεν υπάρχει κομματικός μηχανισμός να τον καλύψει. Φανταστείτε για παράδειγμα πόσο πιο αποδοτική θα ήταν μία εξεταστική επιτροπή με ανεξάρτητα μέλη.

Η ΚΛΗΡΩΣΗ, για να μειώσει ακόμα περισσότερο την πιθανότητα διαφθοράς, προτείνει ως μέγιστη διάρκεια θητείας των κληρωτών αντιπροσώπων τα δύο (2) χρόνια.

Η συλλογιστική είναι ότι σε αυτές τις κρίσιμες στιγμές, η χώρα χρειάζεται μία ισχυρή κυβέρνηση για να προωθήσει τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις. Μία ανεξάρτητη Bουλή θα μπλόκαρε την πρόοδο των απαραίτητων αλλαγών.

Μα, μέχρι τώρα, όλες οι κυβερνήσεις δεν είχαν απόλυτη εξουσία; Τα μεγάλα κόμματα δεν έλεγχαν συγχρόνως την Κυβέρνηση, τη Βουλή, τους δικαστές, τη Δημόσια διοίκηση, τα ΜΜΕ, τα συνδικάτα και τα Πανεπιστήμια; Μάλιστα, όσο μικρότερος ήταν ο αριθμός βουλευτών του Κυβερνώντος κόμματος, τόσο μεγαλύτερη ήταν η προσπάθεια ελέγχου των άλλων εξουσιών, μέσω ρουσφετιών.

Το πρόβλημα λοιπόν για τη μη προώθηση αλλαγών δεν είναι η έλλειψη ισχύος των Κυβερνώντων, αλλά η έλλειψη νομιμοποίησης. Ο κόσμος βλέπει ότι η Πολιτική ασκείται ερήμην του, μέσω μίας Bουλής που δεν τον αντιπροσωπεύει, ούτε μπορεί να την ελέγξει. Στην ΚΛΗΡΩΣΗ πιστεύουμε ότι μία πραγματικά αντιπροσωπευτική και ανεξάρτητη Bουλή που θα πειθόταν για την ψήφιση αλλαγών θα έχαιρε εμπιστοσύνης και νομιμοποίησης από τον κόσμο. Έτσι, όταν η Κυβέρνηση θα κατάφερνε να πείσει μία τέτοια βουλή για το αναγκαίο των νομοθετημάτων, η υλοποίηση και η εφαρμογή τους από τους πολίτες θα ήταν σαφώς ευκολότερη.

Εξάλλου, το μεγαλύτερο προτέρημα της Δημοκρατίας είναι ότι αναγκάζει τους πολίτες της να συμμετέχουν όλοι σε μία κοινή προσπάθεια. Αυτή η ιδιότητα είναι που κάνει τη Δημοκρατία την πλέον ενδεδειγμένη για συνθήκες κρίσης. Είναι διαδεδομένη η πεποίθηση ότι η Δημοκρατία γεννήθηκε σε ιδανικές συνθήκες. Αντίθετα, τα προβλήματα των Αθηνών όταν ο Σόλωνας νομοθέτησε για πρώτη φορά την κλήρωση, αλλά και όταν ο Κλεισθένης την ενίσχυσε, ήταν κατά πολύ σοβαρότερα αυτών που αντιμετωπίζουμε σήμερα. Στην πρώτη περίπτωση η Αθήνα σπαραζόταν από συνεχείς εμφυλίους. Στη δεύτερη, οι Σπαρτιάτες ήταν ήδη έξω από τα τείχη των Αθηνών, απειλώντας την ίδια την ύπαρξη της πόλης. Τέλος πρέπει να αναφερθεί και η περίπτωση της Δημοκρατίας του Θρασύβουλου, μετά το τέλος του Πελοποννησιακού Πολέμου, όπου με τη συμβολή και τη συμμετοχή όλων η Αθήνα κατάφερε να αποπληρώσει τα υπέρογκα ποσά που αξίωσε η Σπάρτη.

Διακηρύσσουμε την ελευθερία, την ισονομία, τη δημοκρατία, και τον διαχωρισμό των εξουσιών, προσφέροντας τη νομοθετική εξουσία στους Έλληνες, άμεσα και χωρίς προαπαιτούμενα, μέσω της κλήρωσης των αντιπροσώπων.

Αν η διακήρυξη αυτή σας φαίνεται λειψή επειδή δεν συνοδεύεται από μία οικονομική θεωρία ή από μία ιδεολογική ταμπέλα, τότε μάλλον θα σας ενδιαφέρουν τα παρακάτω.

Θα ήταν άκρως υποκριτικό από τη μία να προσφέρουμε τη νομοθετική εξουσία στους πολίτες χωρίς προαπαιτούμενα, και από την άλλη να οριοθετούμε εκ των πρότερων τις αποφάσεις που θα πάρουν αυτοί, μέσω κάποιας «ιδεολογίας». Να θέλουμε από τη μια να αλλάξουμε το πολιτικό σύστημα, και από την άλλη να λειτουργήσουμε σαν ένα κόμμα που έχει πάρει εργολαβία τις ιδεολογίες,  τις οικονομικές θεωρίες και τις αντίστοιχες πολιτικές με την έννοια της απόλυτης εκπροσώπησης στην κοινωνία.

Σκεφτείτε και το εξής: Οι «ιδεολογίες», είτε εκπεφρασμένες ως δόγματα, είτε ως προεκλογικές διακηρύξεις, είναι αυτές που μας κάνουν να γεμίζουμε μόνοι μας τα κενά των διακηρύξεων των κομμάτων, συμπληρώνοντας τα με τη φαντασιακή εικόνα που μας δίνει η «ταμπέλα» τους. Με άλλα λόγια, οι ιδεολογίες βοηθούν στο να εκχωρήσουμε τις διαφορετικές, ανεξάρτητες αξίες μας σε ένα εξαρτημένο σύνολο κομματικών στελεχών. Την ώρα όμως των αποφάσεων δεν είμαστε εκεί. Τη ώρα των αποφάσεων δεν έχουμε τη δυνατότητα να συνθέσουμε ή να διαπραγματευτούμε. Γιατί έχουμε ήδη εκχωρήσει τη διαφορετικότητά μας από την ημέρα των εκλογών σε εξαρτημένες συνειδήσεις.

Μέχρι σήμερα τα κόμματα έχουν πάρει εργολαβία τις ιδεολογίες,  τις οικονομικές θεωρίες και τις αντίστοιχες πολιτικές με την έννοια της απόλυτης εκπροσώπησης στην κοινωνία. Όμως ο κάθε ώριμος και σκεπτόμενος πολίτης έχει στην πράξη συνθέσει το δικό του σύστημα αξιών το οποίο συνήθως ξεφεύγει από τα κομματικά στεγανά και διατρέχει περισσότερα του ενός κόμματα. Κατά συνέπεια όλοι οι πολίτες είναι ικανοί να παράξουν πολιτική και να συνθέσουν προτάσεις. Όταν οι πολίτες αυτοί βρεθούν εντός του κοινοβουλίου, το προσωπικό τους συμφέρον θα οδηγήσει στις ευρύτερες δυνατές συνθέσεις (που θα λειτουργήσουν θετικά για το ευρύτερο μέρος της κοινωνίας, λόγω της αντιπροσωπευτικότητας της Βουλής των κληρωτών).

Αντίθετα, η κλήρωση διαμορφώνει ώριμους πολίτες και ώριμες κοινωνίες. Αυτό που διακηρύσσουμε είναι ότι η δομή του κράτους και η μορφή της οικονομίας είναι που διαμορφώνει τη νοοτροπία των λαών, και όχι το αντίθετο. Γιατί η νοοτροπία δεν ‘φτιάχνεται’ από το εκπαιδευτικό σύστημα, αλλά από την κοινωνία. Διαμορφώνεται στη δουλειά, στο στρατό, στο δρόμο, στις σχέσεις μας με το κράτος και τις κρατικές υπηρεσίες. Επομένως, διαμορφώνεται κυρίως από το πολιτικό σύστημα και τη μορφή της οικονομίας.

Αυτό θέλουμε και για την Ελλάδα. Με την κλήρωση θέλουμε να αλλάξουμε το πολιτικό σύστημα, ώστε να δώσουμε κίνητρο τους πολίτες να αποκτήσουν παιδεία και υπευθυνότητα, δίνοντάς τους το δικαίωμα να κρίνουν το μέλλον τους. Όχι μόνο μία στις τόσες, κατά τη διάρκεια του πανηγυριού των εκλογών, αλλά διαρκώς.

Το πολιτικό σύστημα θα μπορούσε να εμπλουτίσει τα παραπάνω με κάποια επιχειρήματα που πάνε πίσω ως τον Πλάτωνα. Αν θέλεις να φτιάξεις ένα πλοίο, θα βασιστείς σε ναυπηγό, όχι σε κάποιον τυχαίο. Αν θέλεις να κάνεις εγχείρηση ανοιχτής καρδιάς, θα εμπιστευθείς έναν χειρούργο, όχι κάποιον τυχαίο. Άρα γιατί να μην εμπιστευτείς τον νόμο σε ένα νομικό (ή σε έναν επαγγελματία πολιτικό ακούω να φωνάζει ο Λοβέρδος);

Αν ξέρατε τι ζητάτε…

Ο Αριστοτέλης θα απαντούσε: ο κριτής για ένα γεύμα είναι οι συνδαιτημόνες, όχι ο μάγειρας. Το πλοίο μπορεί να χρειάζεται ναυπηγό για να γίνει, και ο νόμος νομικό για να διατυπωθεί, αλλά σε μία Δημοκρατία, η κοινωνία διαλέγει τι νόμους και τι πλοία θέλει. Αν θα είναι πλοία αναψυχής, επιβατηγά ή πολεμικά. Πριν τα φτιάξει ο ναυπηγός. Όταν η κοινωνία περιμένει να κρίνει μετά (μέσω των εκλογών),  της μείνει ό,τι πλοίο αυτός της δώσει. Έτσι και με τους νόμους. Οι πολίτες χρειάζονται τη βοήθεια νομικών στη διατύπωση των νόμων, αλλά σε μία πραγματική Δημοκρατία οι ίδιοι ορίζουν το περιεχόμενο. Αν δεν το ορίζουν οι ίδιοι, και εναποθέτουν την ευθύνη γιαυτό σε ειδήμονες, φωστήρες, ή άλλους αντιπρόσωπους άριστους ή μη, πολύ απλά εκφυλλίζουν το πολίτευμά τους από Δημοκρατία σε Αριστοκρατία. Και η Αριστοκρατία πάντα (μα πάντα) οδηγεί στην ολιγαρχία.

Ο λόγος είναι απλός: Αν θεωρούμε ότι ορισμένοι μόνο πολίτες είναι κατάλληλοι για να κρίνουν το περιεχόμενο των νόμων, τότε δίνουμε σε αυτούς τους πολίτες περισσότερα πολιτικά δικαιώματα από αυτά που έχουμε εμείς οι ίδιοι. Όσο καλοί, ηθικοί και έμπειροι κι αν είναι οι αντιπρόσωποι αυτοί (άριστοι, εξού και ο όρος αριστοκρατία), το άμεσο συμφέρον τους (ή έστω η ανθρώπινη αδυναμία τους) θα τους υποδεικνύει να χρησιμοποιούν αυτά τα δικαιώματα, όποτε μπορούν, προς όφελος των ιδίων και του περιβάλλοντός τους. Άλλοτε λιγότερο κι άλλοτε περισσότερο. Άλλοτε για να εγκρίνουν νόμους που θα τους προστατεύουν ενάντια στην αρχή της ισονομίας, άλλοτε για να προσλαμβάνουν δικούς τους ανθρώπους στη διοίκηση του κράτους, με αποτέλεσμα η πρόσβαση στη διοίκηση να γίνεται σταδιακά προνόμιο των λίγων «παρατρεχάμενων» (εξού και ο όρος ολιγαρχία) και όχι των αρίστων. Όσες απαιτήσεις κι αν έχουμε απέναντι σε αυτούς που εμείς οι ίδιοι ορίσαμε ως ανώτερους, δεν μπορούμε να περιμένουμε ότι θα λειτουργούν πάντα ως Θεοί, Άγγελοι, Ήρωες ή Άγιοι. Είναι απλά άνθρωποι. Όταν έχουν τη δυνατότητα να βοηθήσουν τον εαυτό τους, την οικογένειά τους, ή τους φίλους τους, το κάνουν. Και θα συνεχίσουν να το κάνουν όσους περιορισμούς κι αν τους βάλει το Σύνταγμα, ο πρωθυπουργός, ή η αγανάκτηση του κόσμου.

Η μόνη λύση απέναντι σε αυτό το πρόβλημα, είναι να κρατήσουμε τον έλεγχο για τις υπηρεσίες που μας προσφέρει η πολιτική εξουσία για τον εαυτό μας. Να κρίνουμε εμείς, οι συνδαιτημόνες. Και να κρίνουμε διαρκώς, όχι μετά «το πέρας των εργασιών». Στη ζωή μας εξάλλου αυτό κάνουμε: Κρίνουμε διαρκώς την πρόοδο των παιδιών μας στο σχολείο, όχι κάθε τέσσερα χρόνια. Κρίνουμε τον λογιστή, το γιατρό, τον δικηγόρο, τον υδραυλικό, τον γεωπόνο, το μηχανικό, κάθε φορά που μας προσφέρει υπηρεσίες, όχι κάθε τέσσερα χρόνια. Όλοι αυτοί είναι ειδικοί που έχουν γνώσεις και εξειδίκευση που εμείς δεν έχουμε. Και ναι, προσπαθούμε να διαλέξουμε από πριν τον ικανότερο, σύμφωνα με τη φήμη του στην κοινωνία, αλλά όση φήμη κι αν έχει, δεν διστάζουμε να τον αλλάξουμε άμεσα, αν το αποτέλεσμα δεν είναι το προσδωκόμενο. Άμεσα, όχι μετά από τέσσερα χρόνια. Το ίδιο κάνουμε με όλους τους ειδικούς. Όλους, εκτός από τους επαγγελματίες πολιτικούς. Αυτούς δηλαδή που διαχειρίζονται εκείνη την υπηρεσία που είναι η πλέον κρίσιμη για μας: τον τρόπο που λειτουργούμε ως πολιτεία. Στους πολιτικούς έχουμε αφήσει ένα μοναδικό προνόμιο: να κρίνουν οι ίδιοι το έργο τους. Να κρίνουν οι ίδιοι τους νόμους, τις τροπολογίες, τις υπουργικές αποφάσεις που προτείνουν. Σε καμία εκλογική αναμέτρηση δεν καλούμαστε να κρίνουμε νόμους. Το μόνο δικαίωμα που μας έχει απομείνει είναι να διαλέγουμε μεταξύ αυτών που η ίδια η «πολιτική τάξη» κρίνει ικανούς να είναι μέρος της. Μεταξύ αυτών των λίγων.

Αν επομένως αναγνωρίζουμε τα πλεονεκτήματα της Δημοκρατίας απέναντι στα υπόλοιπα πολιτικά συστήματα, θα πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι τον έλεγχο της πολιτικής θα πρέπει να τον ασκούν διαρκώς οι πολίτες. Το πρόβλημα είναι τεχνικό (όχι τεχνολογικό): Σε μία κοινωνία όπου ο κάθε πολίτης έχει περιορισμένη ενέργεια, το άμεσο συμφέρον του είναι να τη διοχετεύει σε δραστηριότητες που τον ωφελούν άμεσα (δουλειά, οικογένεια, φίλους) και όχι σε αυτές που τον ωφελούν έμμεσα (όπως η πολιτική). Δεν μπορούμε να απαιτούμε όλοι οι πολίτες να τα παρατήσουν όλα και να ασχολούνται νυχθημερόν με τους νόμους της πολιτείας. Ο μόνος πρακτικός τρόπος για να κρατήσουμε για τον εαυτό μας το δικαίωμα ελέγχου της πολιτικής είναι να υπάρξει ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα της κοινωνίας που να συμμετέχει στον έλεγχο του νομοθετικού έργου, και στον έλεγχο της εκτελεστικής εξουσίας. Ένα ικανό δείγμα της κοινωνίας, ένα ακριβές αντίγραφό της. Ένα δείγμα που αναλογικά να περιέχει την ίδια κατανομή επαγγελματικών ομάδων, ηλικιών, ιδεολογιών, και εν τέλη, συνειδήσεων. Ένα δείγμα πολιτών στους οποίους να μπορούμε να εναπωθέσουμε λίγη εξουσία και έναν σεβαστό μισθό, ώστε για ένα μικρό χρονικό διάστημα να αφήσουν τις προσωπικές τους υποθέσεις στην άκρη, και να κρίνουν όπως θα κρίναμε εμείς.

Δυστυχώς ή ευτυχώς, ο μόνος τρόπος για να πετύχουμε αυτόν τον στόχο για Δημοκρατία αγαπητέ αναγνώστη, είναι με την κλήρωση. Να κληρώνουμε τους βουλευτές, διαλέγοντας μεταξύ αυτών που έχουν συνταγματικά το δικαίωμα του εκλέγεσθαι. Δηλαδή μεταξύ όσων έχουν πλήρη πολιτικά δικαιώματα. Γιατί πρώτον είναι υποκριτικό να λέμε ότι έχουμε ως πολίτες πολιτικά δικαιώματα, και να μην συμμετέχουμε όλοι στην έγκριση των νόμων. Και δεύτερον, αυτός που θα βγεί με κλήρωση, ο κάθε «τυχαίος» ή «τυχάρπαστος» είσαι εσύ που διαβάζεις αυτό το κείμενο. Αλλά και ο κάθε αγρότης, εργάτης, επιχειρηματίας, άνεργος, άεργος, συνταξιούχος, φτωχός ή πλούσιος, καλός ή κακός, χαζός ή έξυπνος που ζει σε αυτή τη χώρα. Και μεταξύ ημών των «τυχάρπαστων» υπάρχουν και οι καλύτεροι. Οι πιο έξυπνοι, ηθικοί, εργατικοί, μορφωμένοι, όλοι αυτοί που δεν συμμετέχουν και δεν θα συμμετείχαν ποτέ στο σημερινό πολιτικό σύστημα. Και πού ξέρετε, μπορεί αυτοί οι τελευταίοι να αναδειχθούν. Να γεννηθεί μία καινούργια γεννιά πολιτικών, που να προέρχονται από εσάς, και να αναδειχθούν λόγω των υπηρεσιών που σας προσφέρουν. Όχι λόγω υπηρεσιών σε κόμματα, επιχειρηματίες ή άλλες δυνάμεις.

Αν λοιπόν ακόμα αναζητάτε έναν ηγέτη, έξυπνο, θαρραλέο, ηθικό και ικανό να μας βγάλει από την κρίση, το ίδιο θα πούμε κι εμείς. Θέλουμε έναν τέτοιο ηγέτη, και ένα κοινοβούλιο πολιτών να τον αναδείξει και να τον ελέγχει. Γιατί μόνο έτσι θα μπορούμε να είμαστε σίγουροι κάθε φορά ότι έχουμε πραγματικούς ηγέτες, κι όχι απλά προϊόντα ενός ολιγαρχικού κομματικού συστήματος.

Τα κόμματα ή η οποιαδήμοτε άλλη συλλογικότητα προκύπτουν από μία ανάγκη να νιώθει κανείς ότι κάπου ανοίκει, αλλά και από την ανάγκη των ανθρώπων να συνεταιρίζονται για να επιτύχουν κοινούς στόχους. Αυτό ούτε μπορεί, ούτε πρέπει να καταργηθεί.

Το να υπάρχει ένα κοινοβούλιο που να μην αποτελείται από κομματικά στελέχη, αλλά να αντικατοπτρίζει την βούληση της κοινωνίας είναι ένα δημοκρατικό όραμα, και δεν εμποδίζει την δημιουργία συλλογικοτήτων. Είναι μία σημαντική και διαρκής δικλείδα ασφαλείας κυρίως απέναντι στην εκτελεστική εξουσία, αλλά και μία νομιμοποιητική μέθοδος, με κριτήριο την «κοινή βούληση».

Είμαστε υπέρ κάθε πρότασης που προσβλέπει στην διαρκή σύνδεση της κοινωνίας με την κεντρική πολιτική, χρησιμοποιώντας την μέθοδο της κλήρωσης. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν αναγνωρίζουμε ότι κάποιες θέσεις εξουσίας, ειδικά στην εκτελεστική εξουσία, απαιτούν ειδικές γνώσεις και δεξιότητες και για τις οποίες ενδείκνυται η μέθοδος της εκλογής. Στην «κλήρωση» επικεντρωνώμαστε στην νομοθετική εξουσία, γιατί θεωρούμε ότι ο μόνος λόγος ύπαρξης ενός Δημοκρατικού κοινοβουλίου είναι να αντικατοπτρίζει την «κοινή βούληση», να συνδέει δηλαδή άμεσα την κοινωνία με την πολιτεία.

Σχετικά με την ενσωμάτωση της πρότασής μας στην γενικότερη πολιτειακή οργάνωση, έχουν ακουστεί, ακόμα και εντός της «κλήρωσης», διάφορες προσσεγγίσεις που εντάσουν την ιδέα των κληρωτών κοινοβουλίων, σε ένα γενικότερο πολιτειακό πλαίσιο.

Μία πρόταση για παράδειγμα κωδικοποιημένη από κάποιους Ιταλούς ακαδημαϊκούς, είναι να υπάρχει στην βουλή των αιρετών, ένας αριθμός κληρωτών (ίσως αντίστοιχος των ποσοστών της αποχής, των λευκών, ή των άκυρων). Σύμφωνα με αυτούς, ένα τέτοιο σύστημα θα λειτουργούσε καλύτερα προς την κατεύθυνση της έκφρασης της κοινής βούλησης.

Μία άλλη πρόταση συνδιάζει τα κληρωτά κοινοβούλια με ένα προεδρικό σύστημα. Σε αυτό, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας εκλέγεται απευθείας από τον λαό, ορίζει την κυβέρνηση, και ελέγχεται από την νομοθετική εξουσία. Η νομοθετική εξουσία θα μπορούσε να είναι ένα κληρωτό κοινοβούλιο ή δύο κοινοβουλευτικά σώματα, εκ των οποίων το ένα κληρωτό.

Κάτι αντίστοιχο θα μπορούσε να υπάρχει και σε ένα Προεδρευόμενο κοινοβουλευτικό σύστημα, όπου μία αιρετή βουλή θα έβγαζε την κυβέρνηση, και η κληρωτή βουλή θα έλεγχε το εκτελεστικό και νομοθετικό έργο στο σύνολό του.

Τέλος, υπάρχει πληθώρα προτάσεων για την ίδια την λειτουργία ενός κληρωτού νομοθετικού σώματος, καθώς και για την σύνδεση των κληρωτών κοινοβουλίων με άλλα δημοκρατικά εργαλεία, όπως είναι τα δημοψηφίσματα.

Σε κάθε περίπτωση, αναγνωρίζουμε ότι η χρήση της κλήρωσης είναι η πλέον αποδοτική μέθοδος για να επιτύχουμε τον στόχο της σύνδεσης κοινωνίας και κεντρικής πολιτικής σκηνής.

Υποστήριξέ μας

Επικοινώνησε μαζί μας για να συμβάλλεις και εσύ στην διάδοση της ιδέας.

επισκέψεις